കപാലഭാതി പ്രണായാമം
കപാല ഭാതി : പ്രാണായാമങ്ങളുടെ ചക്രവർത്തി
ഈശ്വരസാക്ഷാത്ക്കാരം ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ആത്മ സാധനാ വിദ്യകളിലൊന്നാണ് പ്രാണായാമം. പ്രാണൻ എന്ന ദൈവീക ശക്തിയെ അറിയാനും, നിയന്ത്രിക്കാനും അതിലൂടെ ഭൗതീകവും ആത്മീയവുമായ ജീവിത വിജയം നേടാനുമുള്ള വൈമാനിക മാർഗമാണ് പ്രാണായാമം. മാനവന്റെ സ്ഥൂല - സൂഷ്മ - കാരണ ശരീരങ്ങളെ ഒരേപോലെ ചൈതന്യവൽക്കരിക്കാനും, രോഗങ്ങളെ നിവാരണം ചെയ്യുവാനും, കുണ്ഡലിനിയെ വളരെ വേഗത്തിൽ ഉണർത്തുവാനും കപാല ഭാതി പോലെ മറ്റൊരു പ്രാണായാമമില്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം. നിരവധി യോഗശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കപാല ഭാതി പ്രാണായാമത്തിന്റെ സവിശേഷതകളെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്.
കപാലം + ഭാതി = കപാല ഭാതി
കപാലം = തല / തലയോട്
ഭാതി = ശുദ്ധീകരിക്കുക / പ്രകാശിപ്പിക്കുക
മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ സുപ്രധാനമായൊരു ഭാഗമാണ് ശിരസ്. കേന്ദ്ര നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ മർമ്മ ഭാഗമായ ശിരസിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനും, ശുദ്ധീകരിക്കാനും, ഉത്തേജിപ്പിക്കുവാനും കപാല ഭാതിയിലൂടെ സാധിക്കും. തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം / കാര്യക്ഷമത കൂട്ടുവാനും, അസാമാന്യമായ ഓർമ ശക്തി, ബുദ്ധിശക്തി, അതീന്ദ്രിയ ജ്ഞാനം എന്നിവ നേടുവാനും ഈ പ്രാണായാമം ഒരുവനെ സഹായിക്കുന്നു. ആജ്ഞാ ചക്രത്തെ വളരെ വേഗത്തിൽ ജാഗ്രത്താക്കുന്ന കപാല ഭാതി വളരെ വേഗത്തിൽ കുണ്ഡലിനിയെ ജാഗ്രത്താക്കി സാധകന് ആത്മീയമായ നിർവൃതി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
*ഗണപതി / വിഘ്നേശ്വര പ്രാണായാമമെന്ന്* കപാലഭാതിയെ യോഗിമാർ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ആത്മീയമോ, ഭൗതീക മോ ആയ ഒരു കർമം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് കപാല ഭാതി പ്രാണായാമം പരിശീലിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ആ കർമം തടസങ്ങൾ മാറി പൂർണ ഫലദായകമായി തീരും.
*കാല ജയി പ്രാണായാമമെന്ന്* കപാലഭാതിക്ക് മറ്റൊരു വിശേഷണമുണ്ട്. അതായത് കാലത്തെ :- പ്രായത്തെ, സമയത്തെ ജയിക്കുന്നത് എന്നർത്ഥം. ഏകാഗ്രതയോടെ ഒരു കർമത്തിൽ സമ്പൂർണമായി മനസിനെ , പ്രാണനെ സന്നിവേശിപ്പിച്ച് ആ പ്രവർത്തിയെ വിജയപ്രദമാക്കുന്ന കപാല ഭാതി സമയത്തിന്റെ പരിപൂർണമായ ലയനം സാധ്യമാക്കുന്നു. ഓരോ കർമവും ലയിച്ച്, സന്തോഷിച്ച്, ആസ്വദിച്ച് ചെയ്യാനുള്ള മനോഭാവം സാധകരിൽ കപാല ഭാതി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സദാ യുവത്വം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഈ പ്രാണായാമം മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ഹോർമോണുകളുടെ സന്തുലിതമായ പ്രവർത്തനത്തിന് സഹായിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെ ഗ്രന്ഥികളെയും, അവയുടെ ഹോർമോൺ ഉൽപ്പാദനത്തെയും കപാലഭാതിയിലൂടെ സന്തുലിതമാക്കാൻ സാധിക്കും.
മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ജൈവ ഘടികാരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ പീനിയല് ഗ്രന്ഥി,ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അന്തസ്രാവി ഗ്രന്ഥിയായ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി,
രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്ന തൈമസ് ഗ്രന്ഥി,പയറു വിത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളതും
മനുഷ്യശരീരത്തിലെ നായക ഗ്രന്ഥി
വളര്ച്ചാ ഗ്രന്ഥി എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പീയൂഷ ഗ്രന്ഥി എന്നിവയെ ആരോഗ്യവത്താക്കാനും,
ഒപ്പം അടിയന്തിര ഹോര്മോണ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഡ്രിനാലിനെ കൃത്യമായി ഉൽപാദിപ്പിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കുവാനും, അതുപോലെ തന്നെ
യുവത്വ ഹോര്മോണ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന തൈമോസിന്റെ പ്രായാതീതമായ അവശ്യാനുസൃത സൃഷ്ടിക്കും,
കൂടാതെ പാൻക്രിയാസിന്റെ കൃത്യമായ പ്രവർത്തനത്തിനും കപാലഭാതി സഹായിക്കുന്നു. ഇൻസുലിന്റെ കാര്യക്ഷമമായ ഉൽപ്പാദാനത്തിലൂടെ പ്രമേഹം ഉണ്ടാകുന്നത് തടയുവാനും കപാല ഭാതി പരിശീലനം ഉത്തമമാണ്.
കാല്സിടോണിന് എന്ന ഹോര്മോണ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി,ശരീരത്തിലെ ജലം ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹോര്മോണുകളായ വാസോപ്രസിന്,
മെലാടോണിന്, സെറാടോണിന് എന്നീ ഹോര്മോണുകള് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ പീനിയല് ഗ്രന്ഥി, ശരീരത്തിലെ മറ്റ് അന്ത:സ്രാവ്യ ഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവകളുടെ മുഴുവൻ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ പ്രണായമത്തിലൂടെ ശരിയായി നടത്തപ്പെടുന്നു.
ശരീര - മനോ- ബൗദ്ധിക - ആത്മീയ തലങ്ങളുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വികാസം സാധ്യമാക്കുന്ന കപാലഭാതിയെ ' പ്രാണായാമങ്ങളുടെ ചക്രവർത്തി' യെന്ന് യോഗിമാർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു...
ഒരു യോഗാചാര്യന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാവണം കപാലഭാതി പഠിക്കേണ്ടത്. നാഡീ ശുദ്ധി പ്രാണായാമം 3 മാസം ശേഷം പൂരകരേചക പ്രാണായാമം 3 മാസം എന്നിങ്ങനെ 6 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി ഈ പ്രാണായാമങ്ങൾ പരിശീലിച്ച് നാഡീ ശുദ്ധിയും, കായബലവും വരുത്തിയതിന് ശേഷമാണ് കപാല ഭാതി പ്രണായാമം ചെയ്യേണ്ടത്. *മഹാ ബന്ധങ്ങൾ* ( ബന്ധത്രയം: മൂല ബന്ധം, ഉഡ്യാന ബന്ധം, ജാലന്ധര ബന്ധം) ഇല്ലാതെ കപാല ഭാതി അധികം പരിശീലിക്കരുത്. ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ധമുള്ളവർ, സർജറി കഴിഞ്ഞവർ, ഹെർണിയ പ്രശ്നമുള്ളവർ, ശ്വാസ സംബദ്ധമായ അസുഖമുള്ളവർ etc എന്നിവർ യോഗാചാര്യന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് മാത്രം കപാലഭാതി ചെയ്യുക.
'' *കപാല ഭാതി പ്രണായാമം അദമ്യമായ ഊർജ്ജ പ്രവാഹമാണ്. പ്രപഞ്ച ചൈതന്യത്തെ നിങ്ങളുടെ കുണ്ഡലിനിയിലേയ്ക്ക് ആവാഹിക്കുന്ന കപാല ഭാതി നിങ്ങളെ ഒന്നടങ്കം മാറ്റിമറിക്കുന്നു. പൂർവ്വജന്മാകൃതമായ പാപങ്ങളും, ദുഷ്ക്കർമ്മങ്ങളും, ദുർവാസനകളും കപാല ഭാതി പ്രാണായാമത്തിന്റെ ദിവ്യാഗ്നിയിൽ വെന്തെരിയുന്നു. സാധകൻ ആത്മീയ അനുഭവത്തിന്റെ ഉത്തുംഗ ശൃംഗങ്ങളിൽ വിരാജിക്കുന്നു. പല ദിവ്യദർശനങ്ങളും സാധകന്റെ അന്തർ നേത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഈശ്വരാനന്ദത്തിന്റെ അലമാലകൾ സാധകരെ ആനന്ദ നൃത്തം ചവിട്ടിക്കുന്നു*'' : (സ്വാമി നിഖിലേശ്വരാനന്ദ പരമഹംസ, സിദ്ധാശ്രമം)
( തുടരും...)
...................................
🙏 എ.വി. കൃഷ്ണകുമാർ
യോഗോപാസനാ കേന്ദ്രം
ഈശ്വരസാക്ഷാത്ക്കാരം ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ആത്മ സാധനാ വിദ്യകളിലൊന്നാണ് പ്രാണായാമം. പ്രാണൻ എന്ന ദൈവീക ശക്തിയെ അറിയാനും, നിയന്ത്രിക്കാനും അതിലൂടെ ഭൗതീകവും ആത്മീയവുമായ ജീവിത വിജയം നേടാനുമുള്ള വൈമാനിക മാർഗമാണ് പ്രാണായാമം. മാനവന്റെ സ്ഥൂല - സൂഷ്മ - കാരണ ശരീരങ്ങളെ ഒരേപോലെ ചൈതന്യവൽക്കരിക്കാനും, രോഗങ്ങളെ നിവാരണം ചെയ്യുവാനും, കുണ്ഡലിനിയെ വളരെ വേഗത്തിൽ ഉണർത്തുവാനും കപാല ഭാതി പോലെ മറ്റൊരു പ്രാണായാമമില്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം. നിരവധി യോഗശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കപാല ഭാതി പ്രാണായാമത്തിന്റെ സവിശേഷതകളെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്.
കപാലം + ഭാതി = കപാല ഭാതി
കപാലം = തല / തലയോട്
ഭാതി = ശുദ്ധീകരിക്കുക / പ്രകാശിപ്പിക്കുക
മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ സുപ്രധാനമായൊരു ഭാഗമാണ് ശിരസ്. കേന്ദ്ര നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ മർമ്മ ഭാഗമായ ശിരസിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനും, ശുദ്ധീകരിക്കാനും, ഉത്തേജിപ്പിക്കുവാനും കപാല ഭാതിയിലൂടെ സാധിക്കും. തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം / കാര്യക്ഷമത കൂട്ടുവാനും, അസാമാന്യമായ ഓർമ ശക്തി, ബുദ്ധിശക്തി, അതീന്ദ്രിയ ജ്ഞാനം എന്നിവ നേടുവാനും ഈ പ്രാണായാമം ഒരുവനെ സഹായിക്കുന്നു. ആജ്ഞാ ചക്രത്തെ വളരെ വേഗത്തിൽ ജാഗ്രത്താക്കുന്ന കപാല ഭാതി വളരെ വേഗത്തിൽ കുണ്ഡലിനിയെ ജാഗ്രത്താക്കി സാധകന് ആത്മീയമായ നിർവൃതി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
*ഗണപതി / വിഘ്നേശ്വര പ്രാണായാമമെന്ന്* കപാലഭാതിയെ യോഗിമാർ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ആത്മീയമോ, ഭൗതീക മോ ആയ ഒരു കർമം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് കപാല ഭാതി പ്രാണായാമം പരിശീലിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ആ കർമം തടസങ്ങൾ മാറി പൂർണ ഫലദായകമായി തീരും.
*കാല ജയി പ്രാണായാമമെന്ന്* കപാലഭാതിക്ക് മറ്റൊരു വിശേഷണമുണ്ട്. അതായത് കാലത്തെ :- പ്രായത്തെ, സമയത്തെ ജയിക്കുന്നത് എന്നർത്ഥം. ഏകാഗ്രതയോടെ ഒരു കർമത്തിൽ സമ്പൂർണമായി മനസിനെ , പ്രാണനെ സന്നിവേശിപ്പിച്ച് ആ പ്രവർത്തിയെ വിജയപ്രദമാക്കുന്ന കപാല ഭാതി സമയത്തിന്റെ പരിപൂർണമായ ലയനം സാധ്യമാക്കുന്നു. ഓരോ കർമവും ലയിച്ച്, സന്തോഷിച്ച്, ആസ്വദിച്ച് ചെയ്യാനുള്ള മനോഭാവം സാധകരിൽ കപാല ഭാതി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സദാ യുവത്വം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഈ പ്രാണായാമം മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ഹോർമോണുകളുടെ സന്തുലിതമായ പ്രവർത്തനത്തിന് സഹായിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെ ഗ്രന്ഥികളെയും, അവയുടെ ഹോർമോൺ ഉൽപ്പാദനത്തെയും കപാലഭാതിയിലൂടെ സന്തുലിതമാക്കാൻ സാധിക്കും.
മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ജൈവ ഘടികാരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ പീനിയല് ഗ്രന്ഥി,ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അന്തസ്രാവി ഗ്രന്ഥിയായ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി,
രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്ന തൈമസ് ഗ്രന്ഥി,പയറു വിത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളതും
മനുഷ്യശരീരത്തിലെ നായക ഗ്രന്ഥി
വളര്ച്ചാ ഗ്രന്ഥി എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പീയൂഷ ഗ്രന്ഥി എന്നിവയെ ആരോഗ്യവത്താക്കാനും,
ഒപ്പം അടിയന്തിര ഹോര്മോണ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഡ്രിനാലിനെ കൃത്യമായി ഉൽപാദിപ്പിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കുവാനും, അതുപോലെ തന്നെ
യുവത്വ ഹോര്മോണ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന തൈമോസിന്റെ പ്രായാതീതമായ അവശ്യാനുസൃത സൃഷ്ടിക്കും,
കൂടാതെ പാൻക്രിയാസിന്റെ കൃത്യമായ പ്രവർത്തനത്തിനും കപാലഭാതി സഹായിക്കുന്നു. ഇൻസുലിന്റെ കാര്യക്ഷമമായ ഉൽപ്പാദാനത്തിലൂടെ പ്രമേഹം ഉണ്ടാകുന്നത് തടയുവാനും കപാല ഭാതി പരിശീലനം ഉത്തമമാണ്.
കാല്സിടോണിന് എന്ന ഹോര്മോണ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി,ശരീരത്തിലെ ജലം ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹോര്മോണുകളായ വാസോപ്രസിന്,
മെലാടോണിന്, സെറാടോണിന് എന്നീ ഹോര്മോണുകള് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയായ പീനിയല് ഗ്രന്ഥി, ശരീരത്തിലെ മറ്റ് അന്ത:സ്രാവ്യ ഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവകളുടെ മുഴുവൻ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ പ്രണായമത്തിലൂടെ ശരിയായി നടത്തപ്പെടുന്നു.
ശരീര - മനോ- ബൗദ്ധിക - ആത്മീയ തലങ്ങളുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വികാസം സാധ്യമാക്കുന്ന കപാലഭാതിയെ ' പ്രാണായാമങ്ങളുടെ ചക്രവർത്തി' യെന്ന് യോഗിമാർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു...
ഒരു യോഗാചാര്യന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാവണം കപാലഭാതി പഠിക്കേണ്ടത്. നാഡീ ശുദ്ധി പ്രാണായാമം 3 മാസം ശേഷം പൂരകരേചക പ്രാണായാമം 3 മാസം എന്നിങ്ങനെ 6 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി ഈ പ്രാണായാമങ്ങൾ പരിശീലിച്ച് നാഡീ ശുദ്ധിയും, കായബലവും വരുത്തിയതിന് ശേഷമാണ് കപാല ഭാതി പ്രണായാമം ചെയ്യേണ്ടത്. *മഹാ ബന്ധങ്ങൾ* ( ബന്ധത്രയം: മൂല ബന്ധം, ഉഡ്യാന ബന്ധം, ജാലന്ധര ബന്ധം) ഇല്ലാതെ കപാല ഭാതി അധികം പരിശീലിക്കരുത്. ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ധമുള്ളവർ, സർജറി കഴിഞ്ഞവർ, ഹെർണിയ പ്രശ്നമുള്ളവർ, ശ്വാസ സംബദ്ധമായ അസുഖമുള്ളവർ etc എന്നിവർ യോഗാചാര്യന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് മാത്രം കപാലഭാതി ചെയ്യുക.
'' *കപാല ഭാതി പ്രണായാമം അദമ്യമായ ഊർജ്ജ പ്രവാഹമാണ്. പ്രപഞ്ച ചൈതന്യത്തെ നിങ്ങളുടെ കുണ്ഡലിനിയിലേയ്ക്ക് ആവാഹിക്കുന്ന കപാല ഭാതി നിങ്ങളെ ഒന്നടങ്കം മാറ്റിമറിക്കുന്നു. പൂർവ്വജന്മാകൃതമായ പാപങ്ങളും, ദുഷ്ക്കർമ്മങ്ങളും, ദുർവാസനകളും കപാല ഭാതി പ്രാണായാമത്തിന്റെ ദിവ്യാഗ്നിയിൽ വെന്തെരിയുന്നു. സാധകൻ ആത്മീയ അനുഭവത്തിന്റെ ഉത്തുംഗ ശൃംഗങ്ങളിൽ വിരാജിക്കുന്നു. പല ദിവ്യദർശനങ്ങളും സാധകന്റെ അന്തർ നേത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഈശ്വരാനന്ദത്തിന്റെ അലമാലകൾ സാധകരെ ആനന്ദ നൃത്തം ചവിട്ടിക്കുന്നു*'' : (സ്വാമി നിഖിലേശ്വരാനന്ദ പരമഹംസ, സിദ്ധാശ്രമം)
( തുടരും...)
...................................
🙏 എ.വി. കൃഷ്ണകുമാർ
യോഗോപാസനാ കേന്ദ്രം
Comments
Post a Comment